Kısa Özet ve Doğrudan Yanıt (İslami Hüküm & Rehber)

Din İşleri Yüksek Kurulu fetvasına göre; Hanefî mezhebinde kaza namazı borcu olan bir Müslüman, beş vakit namazın sünnetlerini (revâtib sünnetleri) ve teravih, vitir, kuşluk, teheccüd gibi nafile namazları kılabilir; vakit namazlarının sünnetlerini terk edip yerine kaza kılması doğru değildir. Şâfiî mezhebinde ise geçmiş kaza borçları bitinceye kadar nafile namaz yerine kaza namazı kılınması esas alınır.

Kaza Namazı Borcu ile Sünnet Namazlar Arasındaki Fıkhi İlişki

Vaktinde kılınamayan farz namazların ve vitir namazının daha sonra kılınmasına kaza namazı denir. Ülkemizde en çok sorulan fıkhi sorulardan biri; geçmiş yıllardan kaza borcu bulunan bir kimsenin öğle, ikindi veya yatsı namazlarının sünnetleri yerine kaza namazı kılıp kılamayacağıdır. Bu konuda dört mezhebin delilleri ve yaklaşımları birbirinden farklıdır.

Mezheplere Göre Kaza Borcu Olanın Sünnet ve Nafile Kılma Hükmü Tablosu

Hanefî Mezhebinde Neden Sünnetler Terk Edilmez?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıkladığı üzere Hanefî alimleri şu gerekçeye dayanır: Vakit namazlarının sünnetleri, o vakit içindeki farz namazın eksiklerini tamamlayan ve Peygamber Efendimizin (s.a.v.) şefaatine vesile olan ibadetlerdir. Kaza namazının ise belirli bir vakti yoktur. Dolayısıyla bir mümin günlük sünnetlerini terk etmeden, her farz namazın peşinden 1 vakit de kaza namazı kılarak yılda 1 yıllık kaza borcunu kolayca eritebilir.

Hem Sünnet Hem Kaza Niyetiyle Tek Namaz Kılınır mı?

Son dönemde bazı çevrelerde dile getirilen “Öğle namazının ilk sünnetini kılarken hem sünnete hem de geçmiş öğle kazasına niyet edilirse ikisi birden yerine gelir” iddiası dört mezhebe göre de geçersizdir. Farz olan kaza namazı için müstakil ve kesin niyet şarttır; bir namazda hem farz kazası hem de sünnet niyeti birleştirilemez.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kaza namazı hangi vakitlerde kılınmaz?

Kaza namazları sadece üç kerahet vaktinde kılınmaz: Güneş doğduktan sonraki ilk 45 dakika, güneş tam tepe noktasındayken (öğle ezanından önceki 30-45 dakika) ve güneş batmadan önceki son 45 dakika. Bunun dışında gece ve gündüz her an kaza namazı kılınabilir.

Kaza namazlarında kamet getirilir mi?

Evet. Kaza namazları farz namazların kazası olduğu için erkeklerin kaza namazı kılarken ezan ve kamet getirmesi sünnettir; birden fazla kaza namazı peş peşe kılınacaksa başta bir ezan, her namaz için ayrı kamet yeterlidir.

Kaç yıl kaza borcu olduğunu tam hatırlamayan nasıl niyet eder?

“Niyet ettim Allah rızası için üzerimde borç olan ilk (veya son) sabah/öğle/ikindi/akşam/yatsı namazının farzını kaza etmeye” şeklinde niyet etmesi yeterlidir.

Kısa Özet ve Doğrudan Yanıt (İslami Hüküm & Rehber)

İstihare namazı, mübah ve meşru bir işin (evlilik, iş, ticaret veya taşınma gibi) kişi hakkında hayırlı olup olmadığını Allah’a danışmak için kılınan iki rekâtlık nafile bir namazdır. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre istihareden sonra mutlaka rüya görmek veya renk (beyaz/yeşil/siyah) görmek şart değildir; esas ölçü, istihare namazı ve duasının ardından kişinin kalbinde oluşan gönül ferahlığı (inşirah) ve iç huzurudur.

İstihare Nedir ve Hangi Konularda Yapılır?

Sözlükte “hayır talep etmek, bir işin hayırlı olanını Allah’tan dilemek” anlamına gelen istihare, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) ashabına Kur’an’dan bir sure öğretir gibi titizlikle öğrettiği sünnet bir uygulamadır (Buhârî, Teheccüd, 25). Farz, vacip veya sünnet olduğu kesin bilinen ibadetleri yapmak için ya da haram olduğu kesin olan işler için istihare yapılmaz. İstihare; evlilik kararı, iş değişikliği, ortaklık, ev alma veya şehir değiştirme gibi sonucu insan tarafından bilinemeyen mübah işlerde önce istişare (bilenlere danışma) yapıldıktan sonra uygulanır.

Adım Adım 2 Rekât İstihare Namazı Nasıl Kılınır?

1. Niyet: Abdest alınır ve kıbleye dönülerek “Niyet ettim Allah rızası için iki rekât istihare namazı kılmaya” diye niyet edilir.
2. 1. Rekât: Sübhâneke, Eûzü-Besmele ve Fatiha Suresi okunur. Ardından Kur’an’dan bilinen bir sure (sünnette tavsiye edilen Kâfirûn Suresi) okunarak rükû ve secdeler yapılır.
3. 2. Rekât: Ayağa kalkılır, Besmele ve Fatiha Suresi’nin ardından İhlâs Suresi okunur. Rükû ve secdelerden sonra son oturuşta Ettehiyyâtü, Salli-Bârik ve Rabbenâ duaları okunarak selam verilir.
4. İstihare Duası: Namazdan sonra eller semaya açılarak hamd ve salavat getirilir, ardından Peygamber Efendimizin (s.a.v.) öğrettiği İstihare Duası Arapça veya Türkçe olarak okunur.

Sahih İstihare Duası (Arapça Okunuşu ve Türkçe Anlamı)

Türkçe Okunuşu: “Allâhümme innî estehîruke bi-ilmike ve estakdiruke bi-kudretike ve es’elüke min fadlike’l-azîm. Fe-inneke takdiru velâ akdiru ve ta’lemü velâ a’lemü ve ente allâmü’l-guyûb. Allâhümme in künte ta’lemü enne hâze’l-emre hayrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî fakdürhü lî ve yessirhü lî sümme bârik lî fîhi. Ve in künte ta’lemü enne hâze’l-emre şerrun lî fî dînî ve meâşî ve âkıbeti emrî fasrifhü annî vasrifnî anhü vakdür liye’l-hayra haysü kâne sümme ardınî bih.”

Türkçe Anlamı: “Allah’ım! İlminle Senden hakkımda hayırlı olanı bana bildirmeni, kudretinle bana güç vermeni ve Senin büyük lütfundan ihsan etmeni diliyorum. Çünkü Senin her şeye gücün yeter, benim ise gücüm yetmez; Sen her şeyi bilirsin, ben ise bilemem; şüphesiz Sen bütün gizlileri en iyi bilensin. Allah’ım! Yapmayı düşündüğüm bu iş benim dinim, dünyam, yaşayışım ve işimin sonu (ahiretim) bakımından hakkımda hayırlı ise onu bana takdir eyle, kolaylaştır ve bereketli kıl. Eğer bu iş dinim, dünyam ve ahiretim bakımından hakkımda şer (kötü) ise onu benden, beni de ondan uzaklaştır; hayır nerede ise onu bana takdir et ve beni onunla hoşnut eyle.” (Buhârî, Daavât, 48).

İstiharede Rüya Görmeyince Ne Yapılır? (En Çok Yanlış Bilinenler Tablosu)

Din İşleri Yüksek Kurulu fetvasında açıkça vurgulandığı üzere, hadis kaynaklarında “istihareden sonra mutlaka uyunacağı ve rüyada beyaz/yeşil/siyah renk görüleceği” yönünde hiçbir şart yoktur:

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Namaz kılamayan (adetli/özürlü) bir kadın istihare yapabilir mi?

Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre namaz kılamayacak durumda olan kimse, iki rekât namazı kılmadan sadece abdest alıp kıbleye yönelerek doğrudan İstihare Duasını okuyabilir.

İstihare namazı hangi vakitlerde kılınmaz?

İstihare namazı mekruh vakitler (güneş doğarken, güneş tam tepedeyken ve güneş batarken) dışında gece veya gündüz her vakitte kılınabilir.

İstihare duası Türkçe okunabilir mi?

Evet. Arapça metni bilmeyenler veya anlamını hissederek dua etmek isteyenler yukarıdaki Türkçe mealini okuyarak istihare yapabilirler.